قشم


جزیره قشم با جاذبه های شگفت انگیز به عنوان بزرگترین جزیره ایران در خلیج فارس واقع شده است. این جزیره با داشتن شرایط طبیعی مطلوب در فصول سرد سال می تواند به مرکزی برای گردشگران تبدیل شود.

قشم، جزیره ای با جاذبه های شگفت انگیز

جزیره قشم با جاذبه های شگفت انگیز به عنوان بزرگترین جزیره ایران در خلیج فارس واقع شده است. این جزیره با داشتن شرایط طبیعی مطلوب در فصول سرد سال می تواند به مرکزی برای گردشگران تبدیل شود.

در اینجا نگاهی گذرا به موقعیت طبیعی و جاذبه های دیدنی این جزیره داریم:

● موقعیت جغرافیایی قشم

این جزیره از شمال به شهر بندرعباس، مرکز بخش خمیر و قسمتی از شهرستان بندر لنگه، از شمال شرقی به جزیره هرمز، از شرق به جزیره لارک، از جنوب به جزیره هنگام و از جنوب غربی به جزایر تنب بزرگ و کوچک و ابوموسی محدود می گردد. فاصله جزیره قشم (از بندر قشم) تا بندرعباس ۸/۱۰ مایل (۲۰ کیلومتر)، تا بندر هرمز ۷۲/۹ مایل (۱۸ کیلومتر)، جزیره لارک (تا مرکز دهستان لارک) ۸۵/۴ مایل (۹ کیلومتر)، تا جزیره ابوموسی ۰۱/۸۸ مایل (۱۶۳ کیلومتر) و جزیره تنب بزرگ ۵۵/۶۱ مایل (۱۱۴ کیلومتر) است.

نزدیک ترین بندر در ساحل اصلی کشور به جزیره قشم، بندرعباس است که فاصله آن تا محل سربندر قشم ۸/۱۰ مایل دریایی (۲۰ کیلومتر) است. نزدیک ترین فاصله این جزیره به ساحل اصلی کشور، در دماغه شمالی جزیره، در محل بندر لافت (در جزیره قشم) تا آبادی پل، مرکز دهستان خمیر (در ساحل اصلی کشور) که فاصله آن در حدود یک مایل دریایی (۱۸۰۰ متر) بوده و در آینده محل احداث پل خلیج فارس خواهد بود. جزیره قشم در شمال دارای دماغه های قشم، لافت و باسعیدو و در جنوب دماغه دیرستان است.

جمعیت قشم براساس آخرین سرشماری حدود ۱۰۰هزار نفر است.

▪ مهاجرت: علاوه بر جمعیت بومی و ساکن، جزیره قشم دارای جمعیت غیربومی و مهاجر بسیاری است که به طور عمده در بخش های تجارت، بازرگانی، صنایع و معادن، ادارات و دوایر دولتی و ارگان ها، بانک ها، تشکیلات سازمان منطقه آزاد قشم و دیگر بخش های خدماتی به فعالیت اشتغال دارند. ضمن آنکه شمار قابل توجهی گردشگر نیز ـ به ویژه در فصل های پاییز و زمستان و تعطیلات نوروزی ـ وارد جزیره می شوند.

▪ زبان و گویش: زبان اصلی مردم قشم، مانند تمامی مردم ساکن بنادر و سواحل جنوب کشور و دیگر جزایر، فارسی و برای همه مردم و مسافرانی که به جزیره مسافرت می کنند قابل درک و فهم است. لهجه محلی و متداول مردم قشم در شهرها و روستاهای آن تقریباً یکسان است، با این تفاوت که اهالی شهر قشم و درگهان به سبب رفت و آمد و دادوستد با مردم میناب، بندرعباس، پل، خمیر، کنگ، لنگه و دیگر بنادر مجاور، با لهجه ای نزدیک به لهجه بندرعباسی، مینابی (بندری)، پلی (بندر پل خمیر) صحبت می کنند و ساکنان روستای اعماق جزیره به سبب مسافرت به شیخ نشین ها و هندوستان به زبان های عربی و هندی نیز آشنایی دارند یا واژه هایی از این زبان ها وارد لهجه آنها شده است.

به طور کلی باید گفت زبان محلی قشمی، آمیخته ای از بان های فارسی، بندری، هندی و انگلیسی است.

▪ دین و مذهب: مردم شهرستان قشم مسلمان و پیرو مذهب تسنن (شافعی) و تشیع (اثنی عشری) اند.

جزیره پهناور قشم با مساحتی نزدیک به ۱۵۰۰ کیلومتر مربع نه تنها بزرگترین جزیره ایران بلکه از بسیاری از کشورهای مستقل جهان نیز بزرگتر است. این جزیره همچون یک دولفین زیبا و بزرگ در تنگه استراتژیک هرمز واقع شده است.

سکنه بومی قشم، مردمانی متدین، میهمان نواز، زحمتکش و پایبند به آداب و رسوم سنتی زیبای خود هستند. لباس سنتی زنان و مردان، موسیقی بومی، صنایع دستی و گویش محلی از جلوه های فرهنگی ویژه این جزیره است. گزینش نام هایی چون دیرستان درگهان، سوزا، رمچاه، دولاب، کانی و… برای شهرها و روستاها همه یادآور علاقه و توجه عمیق مردم این بخش از کشورمان به فرهنگ و تمدن دیرپای ایران زمین است.

▪ آداب و رسوم: آداب و رسوم سنتی و اعتقادی مردم قشم برخاسته از تاریخی پر فراز و نشیب و سراسر حادثه، مبارزه و پایداری آنها است. جلوه هایی از اصالت قشمی ها را می توان در آیین های زیبای عروسی، عبادت و عزاداری، موسیقی بومی، معماری ویژه با بهره گیری از بادگیرها، صنایع دستی، پوشاک زنان و مردان و بسیاری از رفتارهای سنتی این مردم مشاهده کرد.

● دیدنی های جزیره قشم

▪ جنگل دریایی حرا: گونه حرا درختچه ای است در اندازه های متفاوت سه تا شش متر با شاخ و برگ سبز روشن.

حرا درختی است آب شورزی که به هنگام مد دریا تا گلوگاه در آب فرو می رود و به کمک خاصیت تصفیه ای که در پوست آن است بخش شیرین آب دریا را جذب و نمک آن را دفع می کند. در تنگه خوران بین جزیره قشم و بخشی از سواحل استان هرمزگان

جنگل دریایی حرا در گستره ای معادل ۹هزار هکتار پدید آمده که از تنوع زیستی بالایی برخوردار است و زیستگاهی امن برای انواع پرندگان مناطق گرمسیری و مهاجر به شمار می رود.

▪ کوه های قشم: در جزیره قشم کوه های کم ارتفاع فراوان اند. سطح این کوه ها را لایه های مرجانی، اسفنجی و دو کفه ای پوشانده که خود موجب حفاظت خاک های نرم و شنیست و مارن زیر سطح مرجانی شده است. وجود باد ها، باران ها و طوفان های بارانزا که تقریباً موازی و با زواویه کمی از زمین می وزند موجب فرسایش تنه کوه ها و فروریختن پوشش های مرجانی می شوند. بر اثر این فعل و انفعال های طبیعی، نماد ها و تندیس های دیدنی و زیبایی در سراسر جزیره پدید آمده که از این نظر نیز جزیره قشم و جزایر اطراف آن از دیگر جزایر خلیج فارس متمایز و به راستی استثنایی است.

▪ درخت انجیر معابد: از رستنی های شگفت انگیز مناطق حاره بویژه جزایر خلیج فارس درخت همیشه سبز «لور» (معروف به انجیر معابد) است که تاجی بسیار بزرگ با ریشه های هوایی متعدد دارد و میوه رسیده نارنجی رنگ آن مطبوع و خوراکی است.

▪ غار نمک: بخشی از کوه های جزیره قشم به دلیل انباشتگی و رسوب نمک موجود در آب دریا در گسل های عمیق تبدیل به کوه ها و غار های نمکی شده اند. کوه نمکدان در جنوب غربی جزیره با دیگر معادن و غار های نمکی جزیره از یک جنس هستند. قندیل ها و بلور های نمک در داخل غار های بزرگ و جریان آب نمک آلوده در بیرون غار منظره دلپذیری به غار ها و کوه های نمکی جزیره قشم بخشیده اند.

▪ غار های خربس: به فاصله ۱۱ کیلومتر از شهر قشم (در جاده مجاور ساحل جنوبی) غار های خربس بر سینه کوهی مشرف به دریا و دشتی میانکاسه قرار گرفته است خربس از غار های دریایی است که بر اثر گرداب و تخلیه ماسه ها از حفره سنگ ها به وجود آمده است. عمر غار بسیار طولانی است اما در دوره های پیش از اسلام با افزودن به وسعت غار و بشخ های تالار و دهلیز های انشعابی به احتمال زیاد از آن برای پناهنگاه کودکان، زنان و سالخوردگان به هنگام یورش دشمن استفاده می شد

● مجموعه های تاریخی

▪ لافت: در بندر تاریخی لافت و در کنار قلعه نادری حلقه های چاه آب فراوان به چشم می خوردند که مردم این منطقه با زحمت زیاد در دل سنگ های شیستی کفه انتهای محوطه حفر کرده اند. تل مشرف بر این چاه ها با سطح سنگی مرجانی آب باران را به گودال محل چاه ها هدایت می کند و چون کفه چاه ها به لایه های گچی ختم شده است آب برای مدتی طولانی نسبتاً سالم و خنک در آن باقی می ماند می گویند تعداد این چاه ها به تعداد ایام سال کبیسه ۳۶۶ حلقه بود و مردم در هر روز از سال دهانه یکی از آنها را باز و از آن استفاده می کردند. گذشته از چاه های آن یک آب انبار سنتی بزرگ، مسجد های زیبا، خانه های قدیمی، درخت نیاز(معروف به خواجه کریم) و بازمانده قلعه نادری همچنین بافت قدیمی لافت با انبوه بادگیر ها و کارگاه های لنج سازی از جمله جاذبه های لافت است.

▪ آبگیر ها: از سد های دیدنی و تاریخی قشم یکی سد پی پشت است. تاسیسات تقسیم آب این سد حداقل از دوره ساسانی است و دیگر آبگیر دیدنی جزیره قشم سد «گوران» است.

کارشناسان میراث فرهنگی تاکید دارند که پی اولیه سد از دروه هخامنشی و قسمت بالا و تاج آن از دوره ساسانی است. از جمله آبگیر ها و سد های مهم قشم می توان سد های «خالصی»، «سیماب»، «توریان» و «سلماب» را نام برد.

▪ قلعه پرتغالی ها: در سال ۱۵۰۷ میلادی آلبوکرک دریاسالار پرتغالی جزایر دهگانه خلیج فارس را تصرف کرده و از این طریق بر راه بازرگانی دریایی بین هند و اروپا تسلط یافت، چیرگی پرتغالی ها بر این آبراه مهم دریایی ۱۱۰ سال طول کشید. در این مدت آنها به ساختن دژها و استحکاماتی پرداختند که از آن جمله دژهای «هرمز»، «قشم» و «لارک» است.

سرانجام جزیره قشم توسط امام قلی خان حاکم فارس در دوره صفوی از اشغال پرتغالی ها آزاد شد. قلعه قشم با مساحتی بیش از ۲۰۰۰ متر مربع از سنگ های آهکی و گچی با ملاط ساروج محلی ساخته شده و طی یک قرن بار استحکام بخشی یافته است. چهار برج در چهار گوشه و بازوهایی بلند دارد که توپ و منجنیق ها بر روی پهنای آن مستقر می شده اند قلعه قشم کاربردی چون یک انبار بزرگ یا جای نگهداری مهمات و سلاح داشته که در مواقع اضطراری به دیگر دژها کمک می رسانده است.

▪ مساجد: در قشم از سال های اولیه هجری قمری مسجدهایی موجود است که قدیمی ترین آن مسجد «شیخ رخ» در روستای گوشه است که یک بار بر اثر زلزله ویران شد، اما در اواخر قرن سوم آن را بازسازی کردند. در کنار مسجد «شیخ رخ» زیارت «شیخ رخ» با گنبد ویژه هشت گوش قرار دارد. سنگ گورهای بسیار کهن در گورستان کنار «شیخ رخ» وجود دارد. از دیگر مسجدهای قشم می توان مسجد «هلر»، در «رمچاه» و «لافت» را نام برد.

▪ شاه شهید: بقعه شاه شهیداز بقاع متبرکه است که بازسازی شده و کوچه آن گسترش یافته است. مردم جزیره درباره شاه شهید داستان های دل انگیز می گویند.

▪ دره ستاره ها: در غرب روستای برکه خلف دره ستاره ها با تندیس ها و بریدگی های شگفت انگیز طبیعی که بر اثر عوامل فرسایش به مرور زمان به وجود آمده اند توجه هر بیننده ای را به خود جلب می کند. مردم این منطقه بر این باورند که در گذشته های دور ستاره ای از آسمان در این نقطه فرود آمده و موجب شکل یافتن این دره شده است.

▪ قبرستان انگلیسی ها: این قبرستان باقی مانده محل زندگی شماری از انگلیسی ها در زمان فتحعلی شاه است از این مکان که در ۳۵ کیلومتری شهر قشم در بندر با سعید قرار دارد و فقط قبر شماری از ماموران دولت انگلیس، دکل دیدبانی و قلعه کوچک ساحلی باقی مانده است.

▪ دره اعجاب انگیز چاهکوه: چاهکوه دره ای با احجام و تندیس های بی نظیر و پوشیده از صدها حفره و کاسه و طاقچه بر بدنه عمومی آن با جوی های سنگی و چاه های آب که از یورش باد، بارش باران های تند و تابش آفتاب داغ پدید آمده است.

این دره در ۱۰۰ کیلومتری شهر قشم و در کنار روستای چاهوی شرقی قرار دارد.

تبلیغات

تور ترکیه
وب سایت ترکیه و گردشگری